آموزش کودکان

مقدمه

در این قسمت موضوعات مهمی مثل سن شروع یادگیری کودک، دلیل آموزش زبان به کودکان و موضوع مرتبط دیگه رو بررسی می کنیم.

پیش از هرچیزی باید بدونیم آموزش زبان انگلیسی به کودکان ضروریه؟

سوال بعدی که برای همه والدین پیش میاد اینه که باید به کودک خردسال زبان آموزش بدیم یا خیر؟

شاید این سوال خیلی از والدین باشه. پاسخ من به این سوال بله است. در بخش های زیر علت آموزش به کودکان رو برای شما توصیح می دهم.

از چه سنی باید آموزش رو شروع کرد؟

زمانیکه کودک تقریبا به زبان مادریش تسلط پیدا کرده و متوجه زبان میشه (یعنی تقریبا سن ۵ سالگی)، زمان یادگیری زبان فرارسیده. نباید فراموش کرد توانایی یک کودک در یادگیری زبان دوم هرگز به اندازه توانائیش در یادگیری زبان اول (زبان مادری اش ) نخواهد بود.اما راه حل هایی برای حل این مسئله وجود داره.

در دوره ی کودکی دوره ای وجود داره که مغز انسان نسبت به دوره های سنی دیگه در یادگیری زبان آماده تره، این دوره “دوره بحرانی” نام داره. بعد از پایان این دوره، یادگیری حرفه ای زبان سخت میشه. علاوه بر این، نباید فراموش کرد یادگیری در “دوره بحرانی” مخصوصا یادگیری زبان اول، از زمان تولد تا دوره بلوغ ماندگاری بالایی داره. درصورتیکه فردی بنا به هر دلیلی توی این سن اقدام به یادگیری نکرد، دوره مناسب بعدی برای یادگیری سن ده(۱۰) تا شانزده(۱۶) سالگیه، دوره ای که انعطاف پذیری ذهن برای یادگیری زبان هنوز بطور کامل ازبین نرفته.

عواملی مثل استرس، راحت نبودن (خجالت و کمروئی)، نداشتن آگاهی و انگیزه ما رو از یادگیری باز می داره و ممکنه سرعت یادگیری رو کاهش بده، به این عوامل “عوامل تاثیرگذار” گفته میشه.اما نکته مثبت اینه که این عوامل در دوره کودکی تاثیری ندارند(خودشون رو نشان نمی دهند) .برای همین یادگیری در دوران کودکی سریع تر صورت می گیره. قرار دادن کودک در برابر دو زبان از زمان تولد، بهترین روش برای اینه که کودک دو زبان رو یاد بگیره. در واقع این مواجهه شدن با زبان می تونه حتی در دوره حاملگی هم شروع بشه. طبق گزارشی توسط موسسه ای در آمریکا، ظرفیت یادگیری زبان از هفته سوم تا چهارم حاملگی تا سن ۱۲ ماهگی بسیار عالیه چون در طول این دوره سیناپس مغز در حال شکل گیریه.

سیناپیس مغز:

افسانه و واقعیت

افسانه (یک):برخی افراد ادعا می کنند بهتره صبر کنیم تا کودک اصول ابتدایی زبان مادری شو خوب یاد بگیره، بعد برای شروع یادگیری زبان آماده اش کنیم.

واقعیت (یک): کودکان در سن کم ممکنه زبان رو خوب یاد بگیرند و اگر اونها رو در شرایط یادگیری اون زبان قرار ندیم در واقع چند سال یادگیری بهینه رو از اونها محروم کردیم.

افسانه (دو): یادگیری دو زبان بطور همزمان، پیشرفت زبان اول کودک رو به تاخیر می اندازه.

واقعیت (دو): این افسانه مربوط به تحقیقی در دهه های ۲۰ و ۳۰ میلادیه که بعدها عکس اون اثبات شد. در واقع اگر بچه ای حین یادگیری زبان مادریش مشکلی داشته باشه، این مشکل در هر دو زبان (زبان مادری و زبان بیگانه) خودشو نشان میده. تحقیقات نشان داده سرعت یادگیری زبان برای کودکانی که چند زبان یاد می گیرند و کودکانی که دو زبان یاد می گیرند بطور نسبی یکسانه، پس جای نگرانی نیست.

چرا باید از سن ۳ و یا ۴ سالگی آموزش رو شروع کنیم؟

اگر چند سال پیش این سوال رو می پرسیدید، همه یک طور دیگه ای به شما نگاه می کردند. اون زمان قابل درک نبود که بگیم کودک سه ساله می تونه زبان جدید یاد بگیره چون اعتقاد بر این بود اونها هنوز توی زبان مادری شون حرفه ای نشدند. امروزه اما یافته ها خبر جدیدی برامون داره. تحقیقات دانشگاه هاروارد نشان داده اگر کودک با سن پایین تر زبان یاد بگیره خلاقیت، مهارت های فکری و انعطاف پذیری ذهنش بطور چشمگیری افزایش پیدا می کنه.

گفته میشه دوره پیش دبستانی (مخصوصا سه سال اول زندگی) دوره بحرانی زندگی کودک محسوب میشه. این دوره زمانیه که رفتار، طرز فکر و یادگیری انسان ها پایه ریزی میشه. این یعنی کودکان توانایی یادگیری طبیعی رو دارند که در طول سه تا چهار سال اول زندگی رخ میده.

مغز انسان و یادگیری

مغز انسان خارق العاده ست. از زمانیکه متولد می شویم از شش طریق زیر یاد می گیریم:

۱)دیداری، ۲)چشایی، ۳)بویایی، ۴)شنیداری، ۵)لامسه، ۶) حرکت

تحقیقات نشان داده ۵۰ درصد از توانایی یادگیری ما تا سن ۴ سالگی گسترش پیدا میکنه و ۳۰ درصد تا سن ۸ سالگی .برای همین سه ساله ها تشویق می شوند تا زبان یاد بگیرند.کودکان مسیرهای اصلی یادگیری شون رو طی چند سال اول زندگی گسترش می دهند. توی سن کم زمانیکه بچه ها زبان جدیدی رو یاد می گیرند خیلی عجیبه که حتی متوجه نمی شوند نه یک زبان بلکه دو زبان یاد می گیرند. چرا؟

چون هر چه سن کودکان کمتر باشه، اونها بهتر می تونند با تلفظ های جدید کنار بیایند و صداهای جدید تولید کنند. بچه های حدود سه یا چهار سال می توانند با بازی کردن زبان یاد بگیرند.کودکانی که زبان دوم رو از سن زود یاد می گیرند این توانایی رو بدست میاورند توی هر دو زبان مثل یک بومی صحبت کنند.

 

طبق تحقیقاتی مشخص شد پس از سن نوجوانی، مغز تغییر می کنه و یادگیری زبان برای فرد بزرگسال پر چالش میشه. اما این به اون معنا نیست که اونها دیگه نمی تونند یاد بگیرند. در واقع اونها به خوبی یک کودک یاد نمی گیرند. حقیقت جالب دیگه ای که وجود دارد اینه که کودکان با تعامل و ارتباط با خانواده شون زبان دوم رو بهتر یاد می گیرند تا توی کلاس درس.

توصیه می کنم کودکان خردسال (سنین خیلی پایین) رو به موسسات آموزشی نفرستید.”

اینکه از چه سنی کودک یادگیری زبان رو شروع کنه به یک سری عوامل بستگی داره. هر چه کودک یادگیری زبان دوم رو زودتر شروع کنه بهتره، چون کودک زمان بیشتری خواهد داشت و در مقایسه با کسی که دیرتر شروع میکنه سریع تر پیشرفت میکنه. همچنین ثابت شده کودکانی که توی زبان مادری شون خبره هستند و بعد به سراغ یادگیری زبان دوم می روند در زبان خارجی روان می شوند اما هیچ وقت نمی توانند به خوبی اونهایی بشوند که هر دو زبان رو با هم (همزمان) یاد گرفتند. همچنین، نوجوانانی که پیش از سن ۱۵ سالگی زبان خارجی یاد می گیرند تلفظ بهتری از زبان دوم خواهند داشت که به زبان بومی تقریبا نزدیکه.

مغز انسان مثل هر ماهیچه دیگه ای با تمرین بهتر عمل می کنه. یادگیری زبان که شامل حفظ کردن قوانین و دامنه لغته کمک می کنه ماهیچه ذهن تقویت بشه. بچه ها وقت دارند از طریق فعالیت هایی که شامل بازی میشه زبان رو یاد بگیرند. اونها زبانی رو که به تازگی یادگرفتند رو بدون خجالت استفاده می کنند. زمانیکه بچه ها رشد می کنند و همزمان زبانی رو یاد می گیرند حس یکدلی در اونها تقویت میشه و کنجکاو فرهنگ های مختلف می شوند. سعی می کنند در جامعه جای خودشون رو پیدا کنند.

مغز یک کودک چندین حوزه فعال برای یادگیری زبان داره. این ظرفیت با رشد بچه به شدت کمتر میشه. به عبارت دیگه، بچه های دو تا شش سال برای درک زبان اطراف شون بسیار فعال هستند. همین عامل باعث میشه اونها بتونند زبان جدید رو ساده تر یاد بگیرند تا در دوره دبیرستان. بعد از سن هفت سالگی، یادگیری زبان باید با تلاش بیشتری همراه باشه.

اگه زبان دوم جای زبان اول رو بگیره چه اتفاقی می افته؟

والدینی که کودکان رو وادار می کنند زمان بیشتری صرف یادگیری زبان کنند، باید مراقب باشند. شاید کودک مجبور باشه برای اینکه زبان دومش رو یاد بگیره از کارهای دیگه اش بزنه.

اگر کودکان دو زبانه در حین صحبت کردن کلمات دو زبان مختلف رو با هم ترکیب کنند چه اتفاقی می افته؟ آیا باید نگران این موضوع باشیم؟

این پدیده کاملا رایجه و به اصطلاح انگلیسی code-switching یا (تعویض کد ) نام داره. این نشانه ای نیست که فکر کنیم کودکان دارند با دوزبانگی مبارزه می کنند .پس میتونید ی نفس راحت بکشید. تمامی دوزبانه ها (جدای از بحث سن) هرچند وقت این با این پدیده مواجه می شوند که نشان دهنده اختلال زبانی نیست.

وقتی صحبت از پیش دبستانی هایی میشه که زبان دوم رو یاد می گیرند از اونجاییکه توی هیچ کدوم از دو زبانی که یاد می گیرند حرفه ای و خبره نشدند، حین صحبت با دیگران تعویض کد می کنند. بعضی وقتها کلماتی که با هاشون آشنا هستند رو انتخاب می کنند و به این توجه نمی کنند که زبان مادریشون کدوم بوده. کودکان دوزبانه متوجه هستند که توی فلان شرایط باید از کدوم زبان استفاده کنند تا پیام خودشون رو به طرف مقابل بفرستند. وقتی چهار ساله میشوند آگاه می شوند که توی جامعه باید از کدوم زبان استفاده کنند.مشخصه کودکانی با سن کمتر خارق العاده هستند و توانایی و پتانسیل های عالی دارند .

چرا کودکان باید یاد بگیریند؟

یادگیری زبان خارجه باعث میشه ساختار زبان ها رو بهتر متوجه بشیم و دیدگاهی کامل رو از فرهنگ کشورهای دیگه به ما ارائه میده. همچنین باعث میشه شروع علائم آلزایمر به تاخیر بیفته.

توی این بخش شش دلیل عمده دیگه برای اینکه چرا کودکان باید زبان یاد بگیرند رو براتون آوردم:

لهجه: مطالعات نشان داده زمانیکه کودکان زبان جدیدی رو یاد می گیرند سریع تر لهجه اون زبان رو درک می کنند و بدون لهجه صحبت می کنند. هر چه سن یادگیری بالاتر میره یادگیری زبان با لهجه درست سخت تر میشه. پس اگر فرزندمون از سن پایین یادگیری رو شروع کنه در واقع هدیه یادگیری با لهجه بومی رو بهش دادیم.

ده هزار ساعت: حداقل ده هزار ساعت زمان می بره که کاری که توی زبان خواستند رو انجام بدین و به نتیجه برسانید.برای یک بزرگسال سخته که ده هزار ساعت صرف یادگیری زبان کنه. پس اینکه کودکان از سن کم یادگیری رو شروع کنند به اونها این فرصت رو میده و کمک میکنه توی زبان خبره بشوند.

لذت: کودکانی که سن شون کمتره از یادگیری لذت بیشتری می برند. اونها به این اهمیت نمی دهند که فعالیت هاشون مهارت شون رو تقویت میکنه یا تقویت نمیکنه.فقط می خواهند حین یادگیری بهشون خوش بگذره.برای آموزش به بچه های دبیرستانی هیچ وقت براشون آهنگ پخش نمی کنند، دایره وار روی فرش نمی نشینند و از عروسک هم خبری نیست. اما برای کودکانی با سن پایین تر بهترین روش برای یادگیری محسوب میشه چون یادگیری رو سرگرم کننده می کنه. این واقعا خارق العاده ست که بچه ها در عین حال که بهشون خوش بگذره زبان جدیدی رو هم یاد بگیرند.

حس سرکش کودکان: نکته خارق العاده ای که راجع به کودکان وجود داره اینه که اونها بدون اینکه نگران باشند صحبت ها شون درسته یا اشتباه، سعی خودشون رو می کنند. این توی یادگیری هم صدق می کنه .بچه های کم سن و سال تر، اغلب چیزی که یاد گرفتند رو بدون نگرانی از اشتباهات بیان می کنند. اونها مشتاق هستند واکنش دیگران رو حین سعی کردن خودشون ببینند. این برای کودکان تجربه ای هیجان انگیزه. اما متاسفانه هیچ یک از این موارد در بزرگسالی حین یادگیری اتفاق نمیفته.برای همینه که یادگیری در دوره بزرگسالی سخت تر اتفاق می افته.

شبکه حمایت: بچه های کم سن و سال تر فرصت خودنمایی برای والدین و مدرسین رو دارند. زمانیکه هم مدرس و هم والدین توی یادگیری کودکان نقش داشته باشند بچه ها از حمایت و تعامل برخوردار می شوند.مدرس توی کلاس لغات و آهنگ ها رو معرفی می کنه در حالیکه والدین مطالب یادگرفته شده رو توی منزل برای کودک شان مرور می کنند.اونها از طریق سی دی، کتاب های دو زبانه، بازی، فیلم و موارد دیگه مطالب رو کار می کنند.

شرایط غیر منتظره: وقتی به بچه ها توی سن کم زبان ها رو معرفی می کنیم به اونها کمک کردیم این حقیقت رو بپذیرند که دو زبانه بودن و چند زبانه بودن در دنیای ما طبیعی و عادیه. صحبت کردن به بیش از یک زبان نباید براشون موضوع عجیبی باشه. وقتی بچه ها در سن خیلی کم از طریق کتاب، ویدئو، آهنگ و ابزارهای آموزشی در معرض زبان و فرهنگ های دیگه قرار می گیرند این فرصت رو خواهند داشت به راحتی و بدون دغدغه در دنیایی رشد کنند که زبان ها و فرهنگ ها با هم ترکیب می شوند.

تقویت عملکرد دانشگاهی. یادگیری زبان بیگانه به شدت حوزه های خواندن، ادبیات زبان انگلیسی، مطالعات اجتماعی و ریاضی رو تقویت می کنه و زبان آموزان مکررا در آزمون های استاندارد بهتر عمل می کنند. یادگیری زبان دوم به کودکان کمک می کنه عملکرد دانشگاهی شون در سراسر جهان پیشرفت کنه.

چطور بچه ها رو تشویق کنیم؟

والدینی که تمایل دارند فرزندشون زبان انگلیسی رو یاد بگیره، می توانند علاقه رو به تدریج در کودکان شان ایجاد کنند و مهمتر اینکه بوجود آوردن علاقه نباید با زور و اجبار باشه، چون دراون صورت نه تنها کودک چیزی یاد نمی گیره، بلکه ممکنه از زبان متنفرهم بشه. نکته مهمی که توی بحث یادگیری وجود داره اینه که در حین یادگیری باید به بچه ها خوش بگذره طوری که اصلا متوجه نشوند دارند زبانی رو یاد می گیرند..سعی کنید بعنوان والدین شرایطی رو فراهم کنید که فرزندتون واقعا از یادگیری لذت ببره. کودکان به فعالیت هایی که دست درگیره علاقه بیشتری دارند.

این لذت می تونه بازی های سرگرم کننده باشه یا فعالیت هایی باشه که دست رو درگیر میکنه..بچه ها به این جور فعالیت ها خیلی علاقه دارند.میتونه کثیف کردن دست باشه.. برای تشویق بیشتر اونها می تونید جایزه یا پاداشی رو براشون در نظر بگیرید.

آموزش در منزل

شما بعنوان والدین می توانید نقش مهمی در آموزش به فرزندتون تان ایفا کنید. اولین گام اینه که خودتون هم زبان رو یاد بگیرید تا بتوانید برای فرزندتون کمک حال باشید. مهم نیست زبان والدین در حد عالی باشه یا نباشه. مهم ترین موضوع اینه که شما مشتاق باشید و بچه هاتون رو تشویق کنید. اگر کودک شما سریع انگلیسی صحبت کردن رو یاد نگرفت نگران نباشید. اونها برای جذب شدن به زبان به زمان مشخصی نیاز دارند. صبور باشید.

برای زمان انگلیسی در منزل یک برنامه منظم بسازید. بهتره کوتاه باشد و جلسات طولانی نباشه. برای یک بچه پانزده دقیقه در روز مناسبه. با بزرگتر شدن بچه، می تونید کم کم جلسات رو طولانی تر کنید تا تمرکز شون بیشتر بشه. فعالیت ها رو کوتاه کنید و برای جلب توجه فرزندتان برنامه ها رو متنوع کنید.

سعی کنید فعالیت ها و کارهای خاصی رو هر روز در ساعت منظم انجام بدید. وقتی بچه ها می دونند انتظار چه چیزی دارند بیشتر احساس راحتی و اطمینان می کنند. مثلا هر روز بعد از مدرسه می تونید باهاشون بازی انگلیسی کنید یا قبل از خواب می تونید کتاب داستان انگلیسی براشون بخونید.

اگر فضای اضافی توی منزل دارید می توانید وسائل مربوط به زبان رو یکجا کنید مثل کتابها، بازی ها، سی دی ها و غیره. تکرار واجبه ترین بخش کاره… بچه ها باید قبل از اینکه آمادگی پیداکردند که خودشون زبان رو تولید کنند هر چند کلماتی که قبلا یاد گرفتند براشون مرور بشه و اونها رو بشنوند.

اعداد / رنگ ها/ صفات (بزرگ، کوچک، خوشحال، ناراحت) / اعضای بدن / اسباب بازی / لباس / حیوانات/ غذا

معایب یادگیری زبان در سن کم

باعث میشه فشار درسی کودکان زیاد بشه..نباید فشار و استرس زیادی به بچه ها آورد. این ممکنه در علاقه شون تاثیر بذاره.

 پس با خودنن مطالب بالاسعی کنید بهترین تصمیم رو در یادگیری فرزندتون بگیرید.

Share Now

آرش نصرا...نژاد

آرش نصرا...نژاد..مدرس و مترجم زبان انگلیسی..با بیش از ده سال سابقه تدریس و ترجمه

پست های ارسالی توسط آرش نصرا...نژاد

Related Post

ارسال پاسخ به ما